Φωτογραφίες: Θανάσης Καλιακούδας

Του Χρίστου Τζίκα

Ανυποχώρητοι να εγκαταλείψουν τον αγώνα που ξεκίνησε υπερασπίζοντας τη γη τους, αλλά και το μέλλον τους, δηλώνουν αγρότες και κτηνοτρόφοι στα μπλόκα που στήθηκαν από την περασμένη εβδομάδα στη Θεσσαλία και κατ’ επέκταση στην υπόλοιπη χώρα. Στον κόμβο της Γυρτώνης με τα τρακτέρ τους δίνουν από την πρώτη μέρα το «παρών» και δεν βρίσκουν λόγο να επιστρέψουν αν δεν λυθούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Κόστος παραγωγής, με αγροτικό ρεύμα και πετρέλαιο να είναι «ψίχουλα» στις πραγματικές ανάγκες τους, αποζημιώσεις που δεν έφτασαν ποτέ στους λογαριασμούς τους και η αίσθηση ότι οι νέοι βιώνουν έναν «πόλεμο» που θέλει να τους απομακρύνει από την ύπαιθρο είναι αρκετά για να οδηγήσουν τα τρακτέρ από τις καλλιέργειες στους δρόμους και στα μπλόκα.

Τέσσερις νέοι αγρότες μιλούν στη larissanet και παρουσιάζουν την κατάσταση που βιώνουν καθημερινά, μιλώντας όχι με αριθμούς και στοιχεία πάνω σε χαρτιά, αλλά με τους «αριθμούς» που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά τους και την επιβίωση, αλλά και τις υποχρεώσεις που καλούνται να είναι συνεπείς.

«Δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής στα σπίτια μας αν δεν μπορούμε να ζήσουμε τις οικογένειές μας» και «δεν θα πάψουμε να αγωνιζόμαστε, από τη στιγμή που δεν μας αφήνουν να χτίσουμε τη ζωή μας», είναι οι σημαντικότερες αιτίες, πέρα από τα «δίκαια αιτήματα που έχουν διατυπώσει, χωρίς να έχουν υλοποιηθεί».

«Με αυτές τις συνθήκες δεν υπάρχει δρόμος επιστροφής»

«Εγώ την αγαπώ τη γη και μέχρι να πεθάνω δεν θα την αφήσω. Από αυτή ζω την οικογένειά μου κι αυτή είναι η δουλειά μου. Δεν θέλω ούτε δεύτερη, ούτε τρίτη δουλειά να κάνω. Είμαι επαγγελματίας αγρότης και βρίσκομαι στη γη από δέκα χρονών. Εμείς με αυτές τις συνθήκες δεν μπορούμε να ζήσουμε τις οικογένειές μας, άρα δεν υπάρχει λύση επιστροφής πίσω αν δεν πετύχουμε τις συνθήκες για να το κάνουμε», ξεκαθαρίζει ο Ευριπίδης Κατσαρός, μέλος του Αγροτικού Συλλόγου Τυρνάβου.

Ο ίδιος καλλιεργεί σιτάρι, βρώμη και μηδική μεταξύ άλλων, ενώ σε δενδροκαλλιέργειες έχει επιλέξει το αχλάδι Κρυστάλι Τυρνάβου που είναι προϊόν ΠΟΠ. Παρόλα αυτά ξεκαθαρίζει πως όλοι οδηγούνται στους δρόμους από τις πολιτικές της κυβέρνησης. «Μας οδηγούν στους δρόμους γιατί δεν σκύβουν πάνω από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε».

«Εμείς ζητάμε απλά πράγματα και η κυβέρνηση προσπαθεί να λύσει καταστάσεις με πλάγιες μεθόδους. Ένα βασικό μας αίτημα είναι το αφορολόγητο πετρέλαιο όπως είναι σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Συμβαίνει παντού και στην Ισπανία και στη Γαλλία και η απάντηση που παίρνουμε από την κυβέρνηση στο αίτημα αυτό είναι ότι θα ανοίξουν οι πόρτες του λαθρεμπορίου. Αναρωτιέμαι δεν συμβαίνει αυτό και στους εφοπλιστές, στις μεγαλοεπιχειρήσεις και στους μεγαλοξενοδόχους; Αν δεν αφήσουν τον πρωτογενή τομέα να παράξει, πώς εμείς θα γυρίσουμε στα κτήματά μας;», ρωτά ο ίδιος χωρίς ουσιαστικά να μπορεί να του απαντήσει κάποιος συγκεκριμένα σε κάτι, αλλά μόνο να επιβεβαιώσει ότι έχει δίκιο.

«Στα σιτηρά οι τιμές ήταν κακές, αλλά και μέσα από την κλιματική κρίση έχουν επηρεαστεί οι καλλιέργειες και οι παραγωγές. Ίδια εικόνα όμως παρουσιάζεται και στις δενδροκαλλιέργειες που εκεί είναι ακόμα μεγαλύτερα τα κόστη. Αυτό που αντιμετωπίζουμε λοιπόν με τις χαμηλές τιμές και το κοστολόγιο να έχει τριπλασιαστεί, δεν μας αφήνει κανένα κέρδος για να μείνουμε στα χωράφια μας».

Το τελευταίο διάστημα έγιναν σημαντικές ενέργειες από την Περιφέρεια Θεσσαλίας κατοχύρωσης συνολικά προϊόντων ως ΠΟΠ και ΠΓΕ, αντλώντας υπεραξία για την τοπική οικονομία και τον πρωτογενή τομέα.

«Μπορεί να γίνονται ενέργειες για τα προϊόντα, αλλά αυτό που μας οδηγεί όλους τους συναδέλφους έξω στους δρόμους, είναι το τεράστιο κόστος παραγωγής. Είτε λέγεται αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία, όπου είμαστε κάθετοι, είτε λέγεται αγροτικό ρεύμα που ζητάμε πλαφόν στα 0,07 λεπτά του ευρώ την κιλοβατώρα, είτε λέγεται λιπάσματα, φάρμακα και ζωοτροφές.

Όσο η κυβέρνηση δεν σκύβει πάνω από τα προβλήματα των παραγωγών, η παρουσία μας θα γιγαντώνεται και περισσότεροι θα βρίσκουν τη λύση στον δρόμο και τα μπλόκα. Έχουμε αποδείξει άλλωστε πώς μόνο μέσα από αγώνες μπορούμε να διεκδικήσουμε και να κερδίσουμε πράγματα με δίκαια αιτήματα που έχουμε να παρουσιάσουμε», ξεκαθαρίζει ο Ευρυπίδης Κατσαρός.

«Αντιμετωπίζουμε τρομερές αδικίες…»

«Η κοινωνία είναι δίπλα μας και θα μπορούσαμε να κλείσουμε ανά πάσα ώρα τους δρόμους και να «κόψουμε» την Ελλάδα στη μέση. Δεν είναι αυτός όμως ο σκοπός μας, αλλά να ακουστούν τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε», συμπληρώνει λίγο πιο δίπλα ο Κωνσταντίνος Μητροδήμος, αμυγδαλοπαραγωγός από την Όσσα του Δήμου Τεμπών.

«Μετά τον Daniel δεν έχει αλλάξει τίποτα απολύτως, αυτός είναι και ο λόγος που έχουμε οδηγηθεί και φέτος έξω στους δρόμους. Αντιμετωπίζουμε τρομερές αδικίες, με λειψές αποζημιώσεις. Δεν μπορούμε και δεν υπάρχει καμία περίπτωση να επιστρέψουμε πίσω στα σπίτια μας χωρίς να έχουμε πάρει κάτι από αυτά που ζητάμε», ξεκαθαρίζει δείχνοντας και τον παλμό του αγώνα που έχει ξεκινήσει εδώ και περισσότερο από μία εβδομάδα.

Για τον ίδιο και συναδέλφους του όμως οι αγώνες δεν έπαψαν ποτέ. Ήταν οι ίδιοι που προπαραμονή Χριστουγέννων είχαν βρεθεί στο πολιτικό γραφείο του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστου Κέλλα και μέσα στη βροχή διαμαρτυρήθηκαν χωρίς να τον βρουν εκεί, σε μία συνάντηση που πραγματοποιήθηκε μερικές μέρες μετά.

«Οι κινητοποιήσεις φέτος είναι πιο δυναμικές, συνάδελφοι που δεν είχαν βγει πέρυσι, είναι μαζί μας από την πρώτη μέρα στο δρόμο, αυτό καταδεικνύει και το μεγάλο πρόβλημα που βρίσκεται σε έξαρση. Μέχρι πριν τα Χριστούγεννα ο Λαρισαίος υφυπουργός ΥπΑΑΤ, Χρήστος Κέλλας, δεν ήθελε ούτε να μας ακούσει, ούτε να μας δει. Προπαραμονή Χριστουγέννων με βροχή κι ένα τσουβάλι αμύγδαλα, μπροστά στην πόρτα καταφέραμε δύο μέρες μετά να καθίσουμε στο τραπέζι του διαλόγου και αναλύσαμε τα πάντα.

Κλείσαμε ραντεβού για την περασμένη Τετάρτη (22/1), αλλά γνωρίζοντας πολύ καλά ότι θα ξεκινήσουν αγροτικές κινητοποιήσεις έκαναν από πλευρά τους το εξής τρικ… “λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Τσιάρα, μετατίθεται το ραντεβού για την Πέμπτη” κι εγώ ο ίδιος το ακύρωσα», σημειώνει ο ίδιος και συνεχίζει «δεν γίνεται να “πουλήσουμε” τον αγώνα την ημέρα που ξεκινούν οι κινητοποιήσεις. Αυτό δεν έχει γίνει ποτέ στα χρονικά από την δική μας πλευρά. Είναι ντροπή και για τον κ. Τσιάρα και τον κ. Κέλλα να λειτουργούν έτσι, τη στιγμή που είναι Θεσσαλοί και γνωρίζουν τα προβλήματα πάρα πολύ καλά».

Οι νέοι αποχωρούν από τις καλλιέργειες και οδηγούνται προς τα αστικά κέντρα. «Είμαστε δέκα χιλιόμετρα από τη Λάρισα και θα μπορούσαν να πηγαινοέρχονται, αλλά αφήνουν εντελώς τη γη, γιατί βλέπουν ότι δεν υπάρχει κανένα μέλλον», δηλώνει με οργή και παράπονο.

Βάζοντας κάτω αριθμούς από την πλευρά των αγροτών, ο Κωνσταντίνος ενημερώνει πως τρία χρόνια οι αγρότες ζητούν την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος. «Αν δει κάποιος τα χρήματα που μας δίνουν είναι ψίχουλα. Ζητάμε χρήματα που να βγάζουν απλά το κόστος ανά στρέμμα τη στιγμή που δικαιούμαστε τα διπλάσια, αλλά όταν μας ακούνε τους λούζει κρύος ιδρώτας».

«Ας μην ξεχνάμε ότι αποθεματικό για τον προϋπολογισμό είναι πολλά περισσότερο δις ευρώ. Μετά τον Daniel όντως έπεσαν χρήματα, αλλά αυτά ήταν σε λάθος χέρια όπως αποδεικνύεται. Δεν μπορεί άκαρπα αμύγδαλα, φιστίκια και γενικότερα τέτοιες καλλιέργειες να δηλώνονται δύο μέρες μετά παραγωγικές, να ζημιώνουν τον ΕΛΓΑ και να έρχεται ο πρωθυπουργός και να μιλά για σκιές στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στον ΕΛΓΑ. Υπάρχει σκοτάδι, αλλά υπάρχει και ελλιπής ενημέρωση. Εμείς το έχουμε αναφέρει ότι ο πρωθυπουργός δεν έχει σωστή ενημέρωση και πως πρέπει να “καθαρίσει” την αυλή του, γιατί αλλιώς οι αγρότες δεν θα γυρίσουν στα σπίτια τους».

Ο ίδιος ολοκληρώνοντας τις σκέψεις του υπενθυμίζει σε όλους ότι «πλέον οι αγρότες απαρτίζονται από παιδιά με σπουδές, που αποφάσισαν να καλλιεργήσουν τη γη που πήραν από τους γονείς τους και να την δώσουν στη συνέχεια στα παιδιά τους.

Θέλουμε να συνεχιστεί η καλλιέργεια; Προσφέρουμε από τα καλύτερα προϊόντα σε όλο τον κόσμο. Το αμύγδαλο της περιοχής μας και της Θεσσαλίας είναι το καλύτερο στον κόσμο και αποτελεί το 1% της παγκόσμιας παραγωγής σε συγκεκριμένες καλλιέργειες. Θέλουν να μεγαλώσει όλο αυτό ή να σβήσει, αυτό πρέπει να αναρωτηθούν κάποιοι».

«Αγώνας μέχρι τέλους…»

Ο Θεμιστοκλής Λέκκας, συμμετέχοντας και την ημέρα των συλλαλητηρίων για τα Τέμπη, παίρνει θέση, θέλοντας να ενημερώσει και την κοινωνία για την επιλογή τους να βγουν φέτος στους δρόμους και στα μπλόκα.

«Κανένα από τα περσινά αιτήματα δεν λύθηκε, έμειναν όλα στα λόγια και στις υποσχέσεις. Ζητούσαμε αγροτικό ρεύμα στα 7 λεπτά και υπάρχουν αγρότες που ποτίζουν με 17 λεπτά του ευρώ, στο πετρέλαιο τα χρήματα που μας είπαν ότι θα μας δώσουν πίσω, δεν γεμίζουν ούτε μισό ρεζερβουάρ σε ένα τρακτέρ. Το κόστος παραγωγής είναι στα ύψη και οι τιμές που πουλάμε είναι κάτω του κόστους».

Ο ίδιος «ψάχνεται» συνεχώς με το τι καλλιέργειες θα επιλέξει. Το βαμβάκι, η ντομάτα, όσπρια, φιστίκια Αιγίνης και δενδρώδεις καλλιέργειες, είναι στις εργασίες που έχει επιλέξει, αν και κάθε χρόνο όπως δηλώνει επιλέγει αυτή που θα του κάνει τη λιγότερη… ζημιά.

«Είναι πολύ χειρότερα σε σχέση με την περσινή χρονιά, καθώς δεν υπήρξε και παραγωγή λόγω του καύσωνα το καλοκαίρι που πέρασε. Έχουν αποζημιωθεί συνάδελφοι από την Βουλγαρία για τον καύσωνα κι εδώ σε εμάς δεν έχει ανοίξει καν η συζήτηση από την κυβέρνηση, αντίθετα βλέπουμε κάθε μέρα τις τιμές να πέφτουν λόγω των εισαγωγών, με την ελληνοποίηση των προϊόντων να κάνει ακόμα δυσκολότερη την κατάσταση και στη γεωργία και την κτηνοτροφία»

Το βαμβάκι έχει χαρακτηριστεί από πολλούς, ως ο «λευκός χρυσός» της Θεσσαλίας, αλλά «έφτασε να κοστίζει πάρα πολύ», σημειώνει ο Θεμιστοκλής Λέκκας. Τα έξοδα σε πολλές περιπτώσεις ήταν σχεδόν διπλάσια από τα έσοδα ενημερώνει ο ίδιος και σημειώνει ότι «καλό είναι να υπενθυμίζουμε πως στο κόστος παραγωγής δεν υπολογίζει κανείς αγρότης την δική του δουλειά. Προσπαθούμε να βγάλουμε τα έξοδά μας για να καλύψουμε τις υποχρεώσεις μας, αν και δεν γνωρίζω αγρότες που να μην είναι χρεωμένοι».

Το μέλλον και για τον ίδιο είναι αβέβαιο, «προσπαθούν να εξαφανίσουν τις μεγάλες καλλιέργειες που υπάρχουν και να μας βάλουν από την Ευρώπη σε καλλιέργειες που θέλουν να μας ορίσουν. Αν δεν αλλάξουμε και πάμε με αυτά που μας ζητάνε, δεν ξέρω αν θα αντέξουμε. Εγώ ως Θέμης έχω 70 στρέμματα στο βαμβάκι που δεν ξέρω τι να καλλιεργήσω. Πλέον είμαστε παντού μείον όταν τα υπολογίζουμε και κοιτάμε να επιλέξουμε αυτό που θα μας κάνει τη μικρότερη ζημιά στην τσέπη μας. Ήδη ακούμε για άσχημες τιμές στα σιτηρά…»

Οι φετινές κινητοποιήσεις ξεκίνησαν με έναν ανελέητο πόλεμο για να μην βγούμε οι αγρότες στο δρόμο, αλλά βλέπουμε πως σε όλη την Ελλάδα οι συνάδελφοι ξεσηκώνονται. Θα το πάμε μέχρι τέλους και είναι ευχάριστο πως μπαίνουν νέες ηλικίες κι αποκτούν τα μπλόκα μία νέα δυναμική.

«Δεν μας επιτρέπουν να δημιουργήσουμε τη ζωή που θέλουμε»

Ο Παντελής Φασούλας από την Αμφιθέα σε λίγους μήνες θα κλείσει τα 28 και είναι γεωργοκτηνοτρόφος. Καλλιεργεί μεταξύ άλλων βαμβάκι και καλαμπόκι, ενώ διαθέτει και μονάδα με πρόβατα και αγελάδες. Αφοπλιστικά δηλώνει ότι «είμαστε στους δρόμους γιατί δεν βγάζουμε από πουθενά τίποτα κι από παντού μπαίνουμε μέσα. Τα έξοδά μας είναι αυξημένα και μας έχουν αναγκάσει να ανταγωνιστούμε τους Ευρωπαίους, χωρίς να έχουμε ευρωπαϊκά δεδομένα».

«Δεν έχει υλοποιηθεί τίποτα από αυτά που έχει υποσχεθεί η κυβέρνηση, είτε σε θέματα ασφαλείας όπως με τον Daniel, αλλά και με τα χρήματα και τις αποζημιώσεις. Ξεκινήσαμε τη χρονιά που πέρασε να καλλιεργήσουμε χωρίς να έχουμε εξοπλισμό λόγω των καταστροφικών πλημμυρών, χρεωθήκαμε για να καλλιεργήσουμε και στο τέλος δεν πήραμε απολύτως τίποτα.

Στη Βουλγαρία δόθηκαν χρήματα στους παραγωγούς ως αποζημίωση από τον καύσωνα κι εμείς δεν έχουμε πάρει τίποτα. Γνωρίζουμε πως σε λίγες μέρες η κυβέρνηση θα πετάξει κάποια ψίχουλα, για να μας κλείσουν τα μάτια, αλλά πλέον δεν αισθάνομαι ότι με αυτό το τρόπο θα επιστρέψουμε στα σπίτια μας».

Ενώ συνεχίζει «είμαι 28 χρονών και δουλεύω από 14 ετών και θεωρώ πως οι νέοι δεν βρίσκουν λόγο να μείνουν στην ύπαιθρο. Έχουμε ένα κράτος που είναι απέναντί μας κι αισθανόμαστε ξένοι στο ίδιο μας το σπίτι. Αυτό που ζητάμε είναι δικαιοσύνη και βελτιωθούν οι συνθήκες, γιατί θέλουμε πολλοί να δημιουργήσουμε μία ζωή και δεν μας το επιτρέπουν».

Φυσικά ο ίδιος δεν παραλείπει να αναφερθεί και στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι της Θεσσαλίας και πως έχουν επηρεάσει τους παραγωγούς. «Ξεκίνησε η πανώλη τον Ιούλιο και η κυβέρνηση και τα κτηνιατρεία σε κάθε νομό με ανακοινώσεις μας όρισαν να έχουμε έγκλειστα τα ζώα μας και να ταΐζονται, αλλά είχαμε εισαγωγή από τη Ρουμανία που δεν σταμάτησε ποτέ. Όλο το καλοκαίρι η Ελλάδα έτρωγε πρόβατα από τη Ρουμανία κι εμείς ήμασταν σε καραντίνα, χάνοντας χρήματα όπου δεν πρόκειται να αναπληρωθούν», καταλήγει ο ίδιος.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Ανυποχώρητοι να εγκαταλείψουν τον αγώνα που ξεκίνησε υπερασπίζοντας τη γη τους